أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

مقدمهء كتاب 52

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

كهف ، و ربع سوّم از اوّل سورهء مريم است تا آخر سورهء فاطر ، و ربع چهارم از سورهء يس است تا آخر كتاب ، اين بر حسب تقسيم مصنّف ( ره ) است ليكن كتّاب گاهى بر حسب سليقهء خود مخالفت با اين تقسيم كرده و اين ربع‌ها را كم و زياد كرده‌اند مثل اينكه در بعضى مجلّدات سورهء انعام را جزء ربع اوّل قرار داده‌اند و در بعضى نسخ اصلا علامت تمام شدن مجلّد و عبارت دالّ بر آن را ننوشته‌اند و دو مجلّد را يكى كرده‌اند فتفطن . [ امورى كه در تصحيح اين كتاب به كار رفته است ] مطلبى مهمّ قابل توجّه از جملهء امورى كه بايد در اينجا به آن تصريح كرد اين است كه در نسخهء قديم و بعضى نسخ معتمدهء ديگر هر جا كه نام پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله برده شده است بجاى « صلى اللّه عليه و آله » كه در نسخ جديده به نظر ميرسد « عليه السّلام » به كار رفته است مانند تفسير ابو الفتوح رازى ليكن نگارنده در اين مورد تبعيّت از نسخ جديد الكتابه كرده و بجاى « عليه السّلام » در همهء موارد ذكر نام پيغمبر عبارت دعائيّهء « صلى اللّه عليه و آله » را به كار برده است براى استقرار سيرهء جمهور علماى متأخّرين ما رضوان اللّه عليهم بر اين مطلب ، پس اين تغيير از ما در اين تفسير به كار رفته است چنان كه نقطه‌گذارى و سر سطر قرار دادن و نظائر اينها از امورى كه معمول به و مرسوم در كتب اين عصر است از طرف نگارنده بوده است پس اگر سهو و زلل و خبط و خطائى در اين امور روى داده باشد مسئوليّت آن بر مصنّف ( ره ) نيست بلكه بر نگارنده است و اميد عفو دارد . سبب نشر كتاب اواخر سال 1376 هجرى بود كه واهب بىمنّت و رازق بىضنّت جلّت اسماؤه و عمّت نعماؤه بفضل بىمنتهاى خود توفيق زيارت آستان ملايك پاسبان فرمانده لشكر قدر و قضا ، و شاهنشاه كشور تجريد و رضا ، سلطان سرير ارتضا ، ابو الحسن علىّ بن موسى - الرّضا - روحى و ارواح العالمين له الفداء - را بار سوّم به اين بندهء ناچيز خود ارزانى فرمود بعد از استيفاء حظّ مقسوم از فيض زيارت آن حضرت چون عازم طهران بودم در يكى از روزهاى دههء آخر ذى الحجّة الحرام سال مذكور بود كه به قصد توديع يكى از دوستان كه او نيز مانند نگارنده مقيم طهران و بعنوان زيارت مشرّف به آن آستان بود به منزل